طرحهاي ساختماني، صنعتي و عمراني، در دوره عمليات اجرايي و همچنين در زمان بهرهبرداري، به طور معمول در معرض خطراتي پيشبيني نشده و پر خسارت قرار دارند. و اين احتمال نيز وجود دارد كه پيمانكار و عوامل بيمهگذار در نتيجه سهلانگاري يا خطاهاي انساني باعث زيانهائي نيز به اشخاص ثالث گردند كه قانوناً مسئول شناخته شوند. بيمه هاي مهندسي از جمله رشته هاي مهم ونوين در بازار جهاني بيمه محسوب مي شوند كه با توجه به كاربردهاي گوناگون آن، از تنوع زيادي برخوردار هستند. در ايران نيز از حدود 35 سال پيش به كمك يكي از شركت هاي آلماني به نام "مونيخ ري" بيمه هاي مهندسي تاسيس گرديد و هم اكنون نيز بيمه نامه هاي رايج در اين رشته ترجمه بيمه نامه هاي استاندارد شركت مذكور مي باشد. بيمه هاي مهندسي اصولاً خسارات فيزيكي ناگهاني و غير قابل پيش بيني را در طول مدت بيمه جبران مينمايد. بيمه هاي مهندسي به دو دسته كلي تقسيم مي شوند:
الف ) بيمه نامه هايي كه براي دوره اجراي عمليات ساختماني و نصب صادر مي شوند. ب ) بيمه نامه هايي كه براي دوره بهره برداري صادر مي شوند . مهمترين بيمه هاي مهندسي عبارتند از :
1. بيمه تمام خطر پيمانکاران 2. بيمه تمام خطر نصب 3. بيمه سازه هاي تکميل شده 4. بيمه شکست ماشين آلات 5. بيمه ماشين آلات و تجهيزات پيمانکاري 6. بيمه فساد کالا در سردخانه 7. بيمه عدم النفع ناشی از شکست ماشين آلات 8. بيمه بويلر و مخازن تحت فشار 9. بيمه تجهيزات الکترونيکي
بيمه تمام خطر پيمانكاران ( C.A.R ) اين نوع بيمه متداولترين رشته بيمه مهندسي مي باشد که به موجب آن طرح هاي عمراني و ساختماني مانند پروژه هاي احداث واحدهاي مسكوني ، تجاري ، راه آهن ، فرودگاه ، جاده ، پل ، سد ، ساختمان كارخانه ها و نيروگاهها ، شبكه هاي فاضلاب و غيره تحت پوشش قرار مي گيرند . مدت بيمه از زمان تخليه مصالح در محل اجراي پروژه شروع و تا اتمام آن و تحويل كار به كارفرما ادامه دارد . تحت اين بيمه نامه ساختمان هاي موقت ،تجهيزات و ماشين آلات ساختماني ، اموال مجاور و مسئوليت در قبال اشخاص ثالث نيز قابل بيمه شدن مي باشند .
بيمه تمام خطر نصب (E.A.R) به موجب اين بيمه نامه خسارتهاي فيزيكي غيرقابل پيشبيني ناشي از حادثه كه در حين اجراي عمليات نصب ماشين آلات و تجهيزات واحدهاي صنعتي ، توليدي و خدماتي از قبيل توربين ها ، ژنراتورها ، ديگهاي بخار، كمپرسورها، موتورهاي درون سوز ، ترانسفورماتورها ، مبدل ها ، ماشين ابزار ، همچنين دستگاههاي چاپ ، ماشين آلات كاغذسازي و نساجي و خطوط هوايي انتقال نيرو ، خطوط لوله ، مخازن و پل هاي فلزي تحت پوشش قرار مي گيرد. پوشش بيمه اي از زمان تخليه تجهيزات و ماشين آلات در محل اجراي طرح شروع و در كليه مراحل نصب ، آزمايش و راه اندازي و نگهداري ادامه دارد. پوشش مسئوليت مدني در قبال اشخاص ثالث نيز در اين بيمه نامه پيش بيني شده است.
بيمه سازههاي تكميل شده (C.E.C.R)
انواع سازه هايي كه عمليات اجراي آنها به اتمام رسيده است در مقابل وقوع خسارت هاي ناگهاني تحت پوشش اين نوع بيمه نامه قرار مي گيرند . از آنجا كه بيمه هاي آتش سوزي براي چنين سازه هايي كافي نيست لذا ارائه بيمه نامه هايي مانند بيمه مهندسي سازه هاي تكميل شده مي تواند نياز اين گروه از بيمه گذاران را برطرف سازد . خطراتي مانند سيل ، زلزله ، طوفان و خطرات ناشي از وضعيت زمين شناختي و خطرات مرتبط با عمليات و استفاده از امكانات سازه ها به موجب اين بيمه تحت پوشش قرار مي گيرند. سازه هاي زير براي استفاده از بيمه مهندسي ريسك هاي تكميل شده ساختماني مناسب مي باشند : راه ها ، اسكله ها ، تعميرگاه كشتي ، باندهاي فرودگاه ، دكل هاي انتقال نيرو ، پل ها ، تونل ها ، كانال ها ، شبكه آبياري و زهكشي ، سدها ، مخازن آب ، سيستم فاضلاب ومانند اينها .
بيمه شكست ماشين آلات (M.B) اين بيمه براي كارخانه ها در زمان بهره برداري صادر مي شود و انواع ماشين آلات ، تاسيسات و تجهيزات مكانيكي در مقابل خسارتهاي فيزيكي و غير قابل پيشبيني و ناشي از حادثه را تحت پوشش قرار می دهد. بيمه شكست ماشين آلات نه تنها براي كارخانجات بزرگ كه داراي واحدهاي بزرگ و يا دستگاههاي كاملا" خودكارجهت توليد هستندبلكه براي كارگاههاي كوچك ومتوسط نيزكه شكست ماشين آلات نتايج مالي براي آنها در بردارد ، مفيد مي باشد . اين بيمهنامه بعد از پايان بيمه تمام خطر نصب و تحويل موقت، بيشتر كاربرد دارد.
بيمه ماشين آلات و تجهيزات پيمانكاري (C.P.M ) اين بيمه نامه انواع ماشين آلات و تجهيزاتي که فاقد شماره شهرباني هستند و در كارهاي ساختماني و نصب مورد استفاده پيمانكاران قرار مي گيرد ، تحت پوشش قرار مي دهد. براي مثال مي توان از ماشين آلات ساختماني ـ راهسازي مانند لودر ، بولدوزر، گريدر ، بيل مكانيكي ، غلطك ، تاوركرين ، جرثقيل نام برد .اين نوع بيمه از انواع بيمه نامه هاي تمام خطر مي باشد كه به جز چند استثناء كه در شرايط عمومي بيمه نامه قيد گرديده تقريبا" هر نوع خسارت ناگهاني را جبران مي نمايد .
بيمه فساد كالا در سردخانه(D.O.S) اين بيمه نامه مكمل بيمه شكست ماشين آلات است و بيمه گذار مي تواند خسارت کالای فاسد شدنی درسردخانه وانبار ناشی از شکست ماشین آلات سردکننده ویا تخلیه ونشت مواد سردکننده از لوله یخچال ها را در صورت ازكارافتادن دستگاههاي تبريدي و افزايش درجه حرارت تحت پوشش قرار دهد .
بيمه عدم النفع ناشي ازشكست ماشين آلات
اين بيمه نامه مكمل بيمه شكست ماشين آلات است . چنانچه در ا ثر خطرات ناگهاني و شكست ماشين آلات خط توليد تا زمان تعمير و يا جايگزيني ماشين جديد تعطيل شود و وقفه اي در توليد كارخانه بوجود آيد، كارخانه با ضرر و زيان ناشي از عدم توليد مواجه میشود که تحت پوشش بیمه نامه عدم النفع ،خسارت وارده جبران می شود.
بيمه بويلر و مخازن تحت فشار
دراين بيمه نامه خطرانفجار بويلرها و مخازن تحت فشار و خسارتهاي ناشي از آن با رعایت مقررات و استانداردهایی که الزامی است، تحت پوشش قرار می گیرد.
بيمه تجهيزات الكترونيك (E.E)
در اين بيمهنامه خسارتهاي فيزيكي وارد به تجهيزات الكترونيكي مختلف از قبيل رايانه، تجهيزات پزشكي، مخابراتي و ... تحت پوشش قرار ميگيرند.
 |